De woestijntent: voedsel verbouwen met nauwelijks water

De woestijntent is een eenvoudige, beschutte teeltplek voor groenten, kruiden, wilde planten en geneeskrachtige gewassen. Het systeem is bedoeld voor gebieden waar water schaars is, zoals droge valleien, berggebieden en steppeachtige landschappen.

Het uitgangspunt is dat alleen bij het zaaien en verplanten water wordt gegeven. Daarna houdt het microklimaat in de tent het aanwezige vocht zo lang mogelijk vast.

Een eigen waterkringloop

De tent is bedekt met een sterk en gedeeltelijk doorlatend foliedoek. Regen en dauw kunnen naar binnen komen, terwijl het doek bescherming biedt tegen felle zon, koude wind en sterke temperatuurschommelingen.

Aan de binnenzijde van het doek kan condens ontstaan. De druppels vallen terug op de bodem, waardoor de grond ’s morgens opnieuw vochtig wordt. Wanneer het warmer wordt, verdampt een deel van dit water en begint de kringloop opnieuw.

Daardoor kan de bodem ook tijdens langdurige droge perioden vochtig blijven, zonder dat er voortdurend water hoeft te worden toegevoegd.

Een levende bodem

In het midden van de houten teeltbak wordt een diepe geul gegraven. Deze wordt gevuld met takken, kleine boomstammen, onbehandeld hout, snoeiafval en zaagsel. Daarna wordt de aanwezige grond teruggebracht.

Het hout verteert langzaam en voedt bacteriën, schimmels en andere bodemorganismen. Zij breken het organische materiaal af en bouwen humus op. Hierdoor blijft de bodem luchtig en kunnen plantenwortels zich diep ontwikkelen.

Na de oogst wordt het plantenafval klein geknipt en direct teruggebracht in de grond. Zo ontstaat een natuurlijke kringloop waarin voedingsstoffen steeds opnieuw worden gebruikt.

Veel opbrengst op een klein oppervlak

In de woestijntent groeien verschillende planten dicht bij elkaar. Hoge en lage planten worden gecombineerd, evenals soorten die elkaar beschermen of versterken.

De ene plant geeft schaduw, een andere bedekt de bodem of draagt bij aan de beschikbaarheid van voedingsstoffen. Door slim te combineren kan op een klein oppervlak een gevarieerde oogst ontstaan.

Afhankelijk van het klimaat en de gebruikte gewassen kunnen mogelijk meerdere oogsten per jaar worden gerealiseerd.

Bescherming zonder bestrijdingsmiddelen

Het doek wordt goed aan de buitenzijde van de teeltbak bevestigd. Daardoor kunnen slakken, rupsen en andere planteneters moeilijk naar binnen komen.

De woestijntent ontstond oorspronkelijk als oplossing voor een groot slakkenprobleem. Al snel bleek dat de constructie ook bescherming bood tegen wind, hitte, kou en uitdroging.

Zo ontstaat een beschermd microklimaat waarin planten kunnen groeien zonder landbouwgif en mogelijk ook zonder aangevoerde mest, compost of kunstmest.

Eenvoudig en toegankelijk

Na het zaaien en verplanten kan de tent gedurende langere tijd gesloten blijven. Door het doorschijnende doek kan de ontwikkeling van de planten van buitenaf worden gevolgd.

De constructie kan ovaal worden uitgevoerd, zodat zij weinig weerstand biedt aan harde wind. De materialen zijn eenvoudig en de kosten kunnen relatief laag blijven.

Een mogelijk toekomstbeeld is een woestijntent naast een joert in Mongolië: net zo toegankelijk als een zonnepaneel, maar dan voor de productie van verse groenten, kruiden en geneeskrachtige planten.

De woestijntent is nog in ontwikkeling. Iedere toepassing kan nieuwe kennis opleveren over geschikte gewassen, bodemopbouw, materialen en klimaatomstandigheden. Het concept laat zien hoe eenvoudige technieken en natuurlijke processen samen kunnen bijdragen aan voedselproductie met zeer weinig water.

Slakkenvrij

Door de woestijntent goed af te sluiten kunnen slakken niet bij de gewassen komen. In deze video laat Henk zien hoe hij de inggang dichttimmert zodat de slakken niet naar binnen kunnen.